DERMAN OTU
Latince Adı: Sanicula Europaea
Almanca Adı: Sanikel
Diğer İsimleri: Devekulağıotu, Sanikel, Yaraotu, Şifaotu, Avrupa Sanikeli
Familyası: Maydanozgillerden, doldengewaechse, Apiaceae (Umbelliferae)
Drugları: Dermanotu: Saniculae herba
Dermanotunun tamamı çay ve natüreli laç yapımında kulanılsada, kökleri çok nadir kulanılır.
Giriş: Maydanozgillerin bir altgrubu olan saniculagillerin altgrubu olup bu grupta takriben 40 bitki vardır ve en önemlisi Avrupa
sanikeli: Sanicula europaeayı sayabiliriz. Sanicula latince şifaveren <sanare> kelimesinden türemiştir. Türkce yaraları
iyileştirdiği için yaraotu, birçok hastalığa karşı kulanıldığından dermanotu, şifaotu yapraklarıdevekulağına benzediğinden
devekulağıotu diyede anılır. İlk defa Hildegard von Bingen tarafından MS: 1100 yıllarında adı zikredilen ve yaraları iyileştirici
olarak kulanılan bitki günümüzde modern klinik araştırmasların yapılmasını beklemektedir.
Botanik: Dermanotu 20-60 cm boyunda çok yıllık bir bitki olup dikine yükselen ve çatalaşan bir bitkidir. Alt yaparakları uzun
saplı 3-5 derin loplu, her lopta yine üç loptan oluşur. Alt yaprakalrı 4-12 cm uzunluğunda 10-15 cm eninde koyu yeşil renkli ve
kenarları hafif kertiklidir. Üstelik yaprakalrı ise gövdeye oturmuş olup oldukca küçük , üç parçadan meydana gelir veher biri
mızrak şeklinde olup kenarları kertiklidir.
Çiçekleri uzunca sap üzerinde topluca bir arada 4-5 şemsiyecik demetlerinden oluşur. Her şemsiyecikte 6-10 çiçek nulunur ve
taç yaprakları beyaz veya kırmızımsı beyaz renkte , ters üçgen veya ters yumurta şeklinde 1,5 mm büyüklüğünde ve her
çiçekte beş taç yaprak bulunur.
Yetiştirilmesi: Genelikle ormanların seyrek olduğu yerlerde orman kenarlarında ve humuslu topraklarda yetişir. Bitki tarla ve
bahçelerin yarı gölgelik olan yerlerinde yetiştirilebilir.
Hasat zamanı: Dermanotu Mayıs-Agustos ayları arasında yerden 5-10 cm yukarıdan kesilerek toplanır demet yapılır, güneşli
ve havalı yerde kurutularak kaldırılır. Malesef şifalı bitkileri toplama, kurutma, paketleme ver depolama işlemleri sırasında çok
yanlışlar yapılmaktadır. Bitkinin şifalı kısmı yaparak veya çiçekleri ise asla Güneş altında kurutulmaz ve mutlaka gölgede
kurutulmalıdır. Ayrıca öreneğin bitki 5 günde kurudu ise 2 gün daha kurumada bırakmak mahzurludur, çünkü birleşimindeki
eterik yağları kaybettiğünden kalitesi düşer. Sadece bitki kökleri Güneş'te kurutulur ve kurur kurumaz hemen paketlenip
diploması gerekir. Şifalı bitkilerin Aktarlar'da açıkta satılması kalitesini kısa sürede sıfırlar.
Kulanılması:
a-) Bugüne kadar Üniversite kliniklerinde tedavi denemeleri ve araştırmaları yapılmamıştır. Bu nedenle mide ve bağırsak
rahatsızlıkları veya nefes yolları rahatsızlıklarına karşı daha etkili bitkiler mevcuttur. Dermanotu bugünkü bilgilere göre 2. sınıf
bir şifalı bitkidir. Emzikli bayanlarda süt artırmak için Anason, Rezen, Kimyon, Isırganotu etkildir.
b-) Komisyon E’nin yayınladığı monografi bildirisine göre baÅŸta nefes yolları rahatsızlıklarından: Nezleye karşı kulanılır.
c-) Halkarasında: birleşimde hem tanin hemde saponinler içermesi nedeniyle hem mide-bağırsak, hemde nefes yolları
rahatsızlıklarına karşı kulanılır. Etkili olduğu rahatsızlıkların başında: Gastrit, ülser, mide üşütmesi, öksürük, bronşit, bağırsak ve burun kanamasına karşı kulanılır. Haricen yaraların üzerine lapası sarılır. Dişeti, ağıziçi iltihapı ve yaralarına karşı gargarası
yapılır.
Çayı: İki tatlı kaşığı kurutulmuş ince kıyılmış dermanotu demliğe konur ve üzerine 300-400 ml kaynarsu ilave edilerek 5-10
dakika damalamaya bırakıldıktan sonra süzülerek içilir.
Yantesiri: Bilinen bir yantesiri yoktur.
