GÖLÖVEZ
Latince Adı: Colocasia esculenta
GÖLÖVEZ(Colocasia esculenta)
Gölevez , yılanyastığıgiller (Araceae) familyasından bolca potasyum barındıran bir bitki. Türkiye'de sadece Bozyazı
ile Anamur arasında yetişir.
Kolokas olarak da bilinir. Yaygın olarak bilinen adı 'taro' dur. Dik bir ÅŸekilde çıkan uzun yaprak saplarının üzerindeki
geniÅŸ yapraklarıyla otsu yapıda olan gölevez bir yıllık bir bitkidir. Yaprak sapları, toprak altındaki yumru ve
yumrucukların tepesindeki helezonların içinden çıkmaktadır. Gölevezin yaprakları fil kulağı ÅŸeklindedir. Botanik
açısından yumrular 'korm' ve yumrucuklar 'kormel' olarak bilinir. Yumrucuklara halk dilinde 'fili' adı verilmekte olup bunlardan çoÄŸaltılmaktadır. Yaprakları devetabanı çiçeÄŸinin yapraklarına benzer.
Gölevez, niÅŸastalı bitkiler sınıfından olup yumru geliÅŸimine göre 2 farklı büyük çeÅŸide sahiptir. Bunlardan
birisi C.e.var.antiqorum: bir küçük ana yumru ve etrafında birkaç yumrucuklar. Ä°kincisi ise C.e.var.esculanta: bir
büyük ana yumru ve birkaç yumrucuktan oluÅŸur. Sürekli yaÄŸmurların ve yüksek sıcaklığın hakim olduÄŸu tropik
bölgelerde gölevez dikimden sonra sulama gerektirmeden kendiliÄŸinden yetiÅŸmektedir. Asya'nın güney
doÄŸusundan Afrika kıtasına ve Pasifik adalarına kadar üretimi yayılmıştır. Gölevez; Asya, Afrika, Orta Amerika ve
Pasifik adalarında yaşayan 400-500 milyon insanın temel gıda kaynağıdır.
Gölevez yumrusunu damak zevkine uygun sunmak için özel piÅŸirme metodları geliÅŸtirilmiÅŸtir; sınırlı haÅŸlama,
kurutma, kızartma, öÄŸütme, rendeleme, fırınlama. Gölevez kuru fasulye ve nohut yemekleri gibi isteÄŸe baÄŸlı olarak
et ile haÅŸlanarak yemeÄŸi yapılmaktadır. Gölevezin diÄŸer deÄŸerlendirilme ÅŸekilleri;
Fırınlanarak ve haÅŸlanarak mantı ve börek yapılıp hindistan cevizi ile tüketilmektedir.
Kururtulup öÄŸütülmüÅŸ ince tozu;ekmek,pasta,mama ve makarnalarda katkı maddesi olarak kullanılmaktadır.
Gölevez niÅŸastası,plastik ve kozmetik endüstrisinde kullanılmaktadır.
Gölevez yumrusu %10 müsilaj içerir.Gölevez zamkı(müsilaj) diyet ürünlerine katılmaktadır.
Yaprak saplarından Vietnam çorbası yapılmaktadır.
Gölevez yaprakları sarma ve çorba olarak deÄŸerlendirilmektedir.
Yumru haşlanarak sebze yemekleri yapılabilmektedir
Güney Pasifik'in Polinezya nüfusunda kalınbağırsak kanseri oranının düÅŸük olmasında gölevezin temel gıda olarak
yaygınlığının etkili olduÄŸu sonucuna varılmıştır.100 g. Taze gölevez yumrusu 500-600 kj. Civarında enerji
vermektedir. Önemli bir enerji kaynağı olan ve kalınbağırsak kanseri hastalığına karşı koruyucu olmasından dolayı
gölevezin üretim ve tüketiminin yaygınlaÅŸması insan saÄŸlığı ve Türkiye ekonomisi açısından büyük önem arz
