KARA ÇÖPLEME OTU
Latince Adı: Helleborus
Kara Çöpleme Otu(Helleborus)
DİĞER İSİMLERİ:Kara pelin,Çöplemecik, Danakıran ,Boynuz otu, Doğu noel gülü, Harbak, Bohça otu,
Danabağırtan
Düğün çiçeğigiller (Ranunculaceae) familyasından orta, güney ve doğu Avrupa'dan Kafkasya sınırlarına kadar
yayılmış yaklaşık 20 türü bulunan zehirli bir bitki cinsidir.
Türkiye'de doğal olarak yetişen iki türü vardır. Bunlardan H. orientalis, Kuzey Anadolu'da Bolu, Kastamonu gibi
illerde geniş bir yayılma alanına sahiptir. Genellikle orman açıklıklarında ve orman altlarında yetişir. Diğer bir tür H.
vesicarius ise Güney Anadolu, Nur Dağları, Kahramanmaraş, Gaziantep çevresinde yetişir.
H. orientalis halk arasında Bohça otu, Kara çöpleme, Siyah harbak, Boynuz otu, Danabağırtan, Danakıran gibi
yöresel isimlerle anılır. Kökleri Kuzey Anadolu'da büyükbaş hayvanların bronşit ve benzeri göğüs hastalıklarında
kullanılır.
Helleborus çiçekleri 5 yapraklıdır ve küçük fincanımsı göbeğin etrafını çevrelerler ve nektar tutacak şekilde
değişime uğramışlardır. Çiçek yaprakları dökülmeden aylarca kalabilir.
Helleborus niger Avrupa'ya özgü bir bitkidir. Bu bitki değişik Avrupa kültürlerinde öteden beri çeşitli ülserli
hastalıkların tedavisinde kullanılmaktaydı. Ancak 2002 yılında İsveç, Uppsala Üniversitesinden bir grup Helleborus
türü bitkiler üzerinde yaptıkları geniş bir çalışmada bu bitkilerin 10 kadar türünün sitotoksik yani tümör öldürücü
güce sahip olduğunu buldular ve bu bitkileri kanser araştırmaları için hedef gösterdiler. Fakat bu konuda uzunca
bir süre çalışma yapılmadı.
2009 yılı Nisan ayında Berlin Üniversitesinden bir ekip bu bitkinin tümör öldürücü özelliği üzerinde yaptıkları
çalışmayı yayınladılar. Bu çalışmanın amacı noel gülünün geleneksel kullanımlar dışında kanser, lösemi, lenfoma
gibi hastalıklarda tedavi edici özelliğinin araştırılmasıydı. Bunun için suda çözülmüş noel gülü ekstresi insanlardan
alınan çeşitli kanser hücrelerine verildi. Noel gülü ekstesinin sağlıklı hücrelere dokunmadan kanserli hücrelere
nüfuz ederek bu hücrelerin kendi kendilerini imha etmesine yol açtığı görüldü. Özellikle başka bir bitkisel kanser
ilacı olan Vincristine ile birleştiğinde çok etkileyici sonuçlar alındı.
KULLANIMI:
Özelliğinde çeşitli glikozitler ve acı madde barındırır. Bitkinin kök saplarıyla hayvanların yaraları sarılarak iyileştirilir.
Sancılanan hayvanların kulak uçları bir bıçakla azıcık delinir ve buraya karacaot kökü yerleştirilir. Yine hayvanların
derilerinde bulunan parazitlere karşı da kullanılır. Bunun için 10 gram karacaot kökü 1 litre (5 bardak) suda
kaynatılarak soğutulup hayvanların derilerine sürülerek yayılır.
Aynı sıvı bit, kene, pire, uyuz gibi parazitler için insan vücudunda da kullanılabilir; ama çok tahriş edici olduğu için
bu uygulama hemen hemen hiç yapılmaz hale gelmiştir.
Karacaotla zehirlenme olayı insanlarda ender rastlanırken, hayvanlarda sık görülmektedir. Bu bitkiyle
zehirlenmenin belirtileri kulak çınlaması, baş dönmesi, kalp zayıflaması, ishal, kusma, nabız yavaşlaması,
gözbebeklerinin büyümesidir. Bu bitkinin Patlakotu adıyla anılan Helleborus vesicarius türü tedavi amacıyla hiçbir
şekilde kullanılmamalıdır; hayvanlarda zehirlenmeye yol açar. Bunu, gövdesinin yapraklı ve meyvelerinin şişkin
oluşuyla karacaottan ayırmak gerekir.
