RÜZGARGÜLÜ
Latince Adı: Hepatica nobilis
RÜZGARGÜLÜ(Hepatica nobilis)
DiÄŸer Ä°simleri:Rüzgargülü, Leberblümchen, Mart ÇiçeÄŸi,KaraciÄŸer otu,KaraciÄŸer ÇiçeÄŸi
Familyası: DüÄŸünçiçeÄŸigillerden, Hahnfussgewaechse, Ranunculaceae
Drugları: Rüzgârgülü otu: Hepaticae herba
Rüzgargülünün kökleri hariç tamamı, çay, tentür ve natürel ilaç yapımında kullanılır.
Asya, Avrupa, Kuzey Amerika ve Türkiye nin kuzey ve kuzeydoÄŸu bölgelerinde yetiÅŸir. Rüzgârgülü genellikle
ormanlarda aÄŸaç altlarında kili, kireçli topraklarda ve hafif nemli yerlerde daha gür yetiÅŸir. Kökleri küçük bir yumru
ÅŸeklindeki ana kök ve ondan çevresine yayılan saçak ÅŸeklindeki yan köklerden oluÅŸur. Yaprakları uzun bir sap
üzerinde direkt kökten çıkan rozet yapraklar olup, yaprakları üç loplu her lop kalp ÅŸeklinde ve bütün olarak
karaciÄŸere çok benzer. Bu nedenle karaciÄŸer otu veya karaciÄŸer çiçeÄŸi diye anılır. Yapraklarının üst yüzeyi koyu
yeÅŸil alt yüzeyi erguvani renkli ve de yaprakları derimsi sertliktedir. Çiçekleri uzun üzeri tüylü bir sap üzerinde olup
6 adet yumurta ÅŸeklinde eflatun, mor veya leylaki renkte taç yaprakları ve bunları kavrayan üç adet yeÅŸil renkli
kupa yapraklarına sahiptir. Çiçek göbeÄŸinin ortasında 20-30adet beyazımsı döllenme tozlukları ve ortasında ise
açık yeÅŸilimsi renkte bir göbeÄŸe sahiptir.
YetiÅŸtirilmesi: Tohumları veya kökleri ilkbaharda gölgeliklere ekilir bitki bir defa ekildiÄŸinde çevresine yayılır.
Hasat zamanı: Yaprak ve çiçekleri Nisan ve Mayısta toplanarak kurutulur, zira taze iken çok zehirlidir.
BirleÅŸimi: BirleÅŸimindeki en önemli maddeleri ÅŸöyle sıralayabiliriz.
a) Loktontürevleri : Protoanemonin, Anemonin ve Ranunculini sayabiliriz.Rüzgargülü taze iken birleÅŸiminde yüksek
oranda zehirli olan Protoanemonin içerir fakat bitki kurutulunca Protoanemonin Anemonin e dönüÅŸür ve zehirliliÄŸi
kaybolur.
b) Flavonglikozitleri; Quercetin -3 -ß - D- glikosit (Izoguercitrin), Quercetin -3 -ß -glikronit, Quercetin -7 -ß -Dglikosit (Quercimeritrin)
c) Antosiyanlar; Cyanidin -3- glikosit (Chrysanthemin) Cyanidin -3- xylosulglikosit ve Cyanidin -3- sambubiosit
Tesir ÅŸekli: Ä°ltihapları önleyici ve üÅŸütmeye karşı etkilidir.
Kullanılması:
a) Üniversite kliniklerinde tedavi denemeleri ve araÅŸtırmalar yapılmamıştır. Bu nedenle bugünkü bilgilere göre 2.
sınıf bir ÅŸifalı bitkidir. Rüzgargülü yerine daha etkili olan baÅŸka bitkiler kullanılmalıdır. ÖrneÄŸin bronÅŸite karşı Itır,
Çuha kökü, Sinirli ot, GüneÅŸ gülü, ZYE preparatları etkilidir.
b) Halk arasında eskiden safra ve karaciÄŸer rahatsızlıkları ve bronÅŸite karşı kullanılmıştır. Günümüzde pek
kullanılmamaktadır çünkü bu rahatsızlıklara karşı yan tesiri olmayan ve etkisi daha çok yüksek olan baÅŸka ÅŸifalı
bitkiler vardır. Safra ve karaciÄŸer rahatsızlıklarına karşı Enginar yaprağı, kırlangıç otu, Deve dikeni tohumu Zerdeçal
kökünü, BronÅŸite karşı Sinirotu, kekik, Çuha kökü ve Grindelyayı tavsiye edebiliriz.
Yan tesirleri: Rüzgârgülü taze iken zehirlidir, kurutulunca zehirliliÄŸi kayıp eder.
Beyaz Rüzgârgülü, Buschwindröschen, Anemone nemorosaL.
Beyaz çiçekli, yaprakları gövde üzerinde üç adet olup, her yaprak beÅŸ parmak ÅŸeklinde parçalı ve kenarları derin
diÅŸlidir. Tıbbi bir özelliÄŸi yoktur, bu nedenle ilaç olarak kullanılmaz.
Sarı Rüzgârgülü, Gelbe Windröschen, Anemone sonuncu lades.
Çiçekleri sarı, yaprakları gövde üzerinde ve çiçeÄŸe daha yakındır. Bu türden de tıbbi olarak istifade edilmemektedir.
Balkan Rüzgârgülü Balkan Windröschen Anemone balkanicum.
Bütün özellikleri baÅŸtaki Rüzgârgülüne benzer ve onun gibi kullanılır. Sadece Taç yaprakları 8-10 adet olup baÅŸka
bir farkı yoktur.
