Dr. Mehmet Öz Guatr'a neden olabilecek hastalıklar

 

Guatr, tiroid bezinin büyümesi hastalığıdır. Tiroid bezi, metabolizma ve büyümede etkin olan birçok önemli hormonun üretiminde büyük rol oynar. Eskiden, iyot eksikliği, guatrın en yaygın nedeniydi ancak artık Türkiye’de de daha çok rağbet gören, iyotlu tuzlar sayesinde bu yaygınlık azaldı. İyot, tiroid hormonu üretimi için çok gereklidir ve vücudunuz iyot eksikliği saptadığında tiroid bezleri muhafaza etme çabasıyla büyür. Bu da guatra yol açar. Aynı zamanda, fazla miktarda, guatr tetikleyici gıdalar tüketmek de guatra neden olabilir.

Lahana, soya fasulyesi, yer fıstığı ve şalgam gibi gıdalar tiroid bezindeki iyot üretimini engelleyerek iyot eksikliğine benzer bir tepkimeyi tetikler. Guatrın bütün nedenleri beslenmeyle alakalı değildir. Guatrın bir diğer nedeni hipertiroidizm dediğimiz aşırı faaliyet gösteren tiroid bezidir. Bu hastalıkta, tiroid bezi, çok fazla tiroid hormonu üretir ve bu da bezin şişerek guatra dönüşmesine yol açar. Bir de, bunun tam tersi olan bir durum vardır. Hipotiroidizm dediğimiz, az faaliyet gösteren tiroid bezi de guatra yol açabilir.

Vücudunuz tiroid bezinin yeteri kadar tiroid hormonu üretmediğini anladığında beyniniz tiroid uyarıcı hormon gönderir ve bu da bezin şişmesine neden olur. Guatr ayrıca bir hastalık nedeniyle oluşabilir. İki otoimmün hastalık olan Basedow hastalığı ve Hashimoto tiroidi, tiroid bezine zarar vererek guatr oluşumuna yol açar. Tiroid kanseri de guatra neden olabilir. Tiroid kanseri çoğunlukla, tiroid bezinin bir tarafında meydana gelen büyümeyle ortaya çıkar. Bazı durumlarda iyi huylu tümörler tiroid bezi nodüllerinde oluşabilir ancak bütün nodüler büyümeler incelenmeli ve kanser kontrolü yapılmalıdır.

Guatr ve nodüllerin belirtileri

Küçük guatrlar boynun ön kısmında görülebilir. Daha büyük guatrlar kolayca görülebilen şişlikler halindedir. Ancak, her guatr görülemeyebilir. Guatrın belirtileri öksürük, boğazda gerginlik, ses kısılması ve eğer guatr çok büyükse, yutmada veya nefes almada güçlük olarak görülebilir.

Guatr ameliyatı hangi durumlarda gereklidir?

Guatr ameliyatı, guatrın büyüklüğünden dolayı yutma veya nefes almada güçlük yarattığında veya kanserli olduğu zaman gereklidir. Guatr, hipertiroidizme neden oluyorsa da ameliyat gereklidir. Guatr ameliyatı sırasında tiroid bezi tümüyle veya yalnızca bir parçası alınır. Ameliyatı takiben, alınan tiroid miktarına bağlı olarak tiroid hormon replasman ilaç tedavisi gerekebilir.