Spermiogram Testi & Spermiogram Normal Değerleri
İnfertilitevherhangi bir korunma olmaksızın düzenli ilişkiyle 12 ay içerisinde çocuk sahibi olunamaması durumuna denir. Bu
durum gerek ekonomik gerekse psikososyal açıdan birçok
sorunlara yol açan önemli bir sorundur.
Kısırlık nedenlerinden ortalama % 4050'si erkeğe ait
sorunlardır. Bununla beraber bu erkeklerin hemen hemen
üçte birine yakın kısmında beraberinde başka nedenler de
(eşine ait) olabildiği için klinisyenler çocuğu olmayan eşleri
önce beraber incelemeye alırlar.
Spermiogram testine geçmeden önce erkeklerde başlıca
kısırlık nedenleri nelerdir diye incelenirse jinekoloji veya
üroloji uzmanları üç ana nedenle karşılaşmaktadır;
Testis öncesi ( yumurtalık sağlam) nedenler :Hormonal
veya diğer sağlık sorunları vardır. En sık nedenleri
hipogonadotropik hipogonadizm, obezite, alkol kullanımı,
ata binme ve bisiklet gibi yumurtalığa zarar verebilen
egzersizler, kemoterapi, ilaçlar (steroidler, simetidin,
spiranalokton, fenitoin, sulfosalazin ve nitrofurantoin gibi) ve
27% 54% 38% 44% 63% 50% 60%
Bu Üyemize Mesaj Gönderin
Azoospermi
Azoospermde Son
Gelişmeler. Erkek
Kısırlığıyla İlgili Her Şey.
30.07.2016 Sperm嚁܀ogram Test嚁܀ & Sperm嚁܀ogram Normal Değerler嚁܀ Dr.Kemal ASLAN
http://www.tavs嚁܀yeed嚁܀yorum.com/makale_8716.htm 2/5
genetik anomaliler (robertsonian translokasyonu gibi), sigara içme (sigara spermleri öldürür, bunun nedeni içerdiği
birçok zehirli madde ve içerdiği yüksek kadmiyum elementidir. Kadmiyum yapıca çinkoya benzer, fazla alınırsa
sperm yapımında rol oynayan DNA polimeraz enziminin yapısına girerek doğrudan sperm üretimini de bozar)
Testiküler nedenler (yumurtalık sorunludur) :Yaşlılık, Y kromozomu mikrodelesyonu, klinefelter sendromu gibi
kromozom anomalileri, seminoma idiyopatik yani neden bilinmez, kriptorşidizm, varikosel, travma, hidrosel,
kabakulak, sıtma, testis kanserleri, testislere radyasyon alma, akrozom defektleri ve idiyopatik oligospermi (bir
çalışmada erkek kısırlığının % 30 nedeni idiyopatik yani bilinmeyen nedenli olarak saptanmıştır)
Posttestiküler nedenler (hormonlar ve testis normal, boşaltım kanalları sorunlu) : Vaz deferens
tıkanıklıkları, kistik fibrozis, prostatitler, retrograd ejakülasyon, hipospadias, duktus ejakülatorius tıkanıklığı,
impotans gibi nedenler.
Tanıda klinisyenler fizik muayene, öykü, kan testleri (FSH,testosteron), genetik testler (klinefelter sendromu, kistik
fibrozis, y kromozomu mikrodelesyonu..) ve spermiogram testlerini kullanırlar.
Gelelim spermiogram testine;
Spermiogram, semenin çeşitli açılardan incelenmesi demektir. Birçok faktör bakılır ki bunlardan en önemlileri
semendeki sperm sayısı, sperm hareketleri ve sperm morfolojisidir.
Spermiogram için meni vermeden önce bazı hususlara dikkat edilmelidir. Herşeyden önce semen yani meni, 27
günlük cinsel perhizden sonra verilmelidir. Daha uzun aralıkla verilirse yani perhiz süresinin uzaması halinde
sperm sayısı artar, sperm hareketliliği ve canlılığı azalır, sperm DNA’sının zarar görme ihtimali artar ölü sperm
sayısı da artar. Daha kısa sürede yapılırsa sperm sayısı azalır ve sperm hareketliliği artar.
Meni mastürbasyon ile temiz bir kaba alınmalı ve bu sırada herhangi bir nedenle tükrük, sabun veya şampuan gibi
maddeler kullanılmamalıdır.
Meni dışarıda verilmişse inceleneceği laboratuvara en geç 60 dakika içinde ulaştırılması gerekir aksi halde
hareket değerlendirmesi sağlıklı olmaz.Taşıma sırasında vücut ısısında tutulmalı, < 20 C' veya > 40C'den yüksek
ısılarda bırakılmamalıdır.
Meni incelemesinde, miktar, renk, koku, viskosite (akışkanlık), likefaksiyon (sıvılaşma süresi) değerlendirilir.
Sperm sayımı yapılır, spermin hareketliliği ve yapısı değerlendirilir. Mikroskobi yapılarak lökositlerin ve
mikroorganizmaların varlığı incelenir.
Unutulmamalıdır ki sperm sayısı ve hareketliliği mevsime, kullanılan ilaçlara, geçirilmiş hastalılara, strese, alkol
ve sigara kullanımına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Sperm üretimi 23 ayda bir döngü halinde tekrarlanır.
Kişinin karşılaştığı zararlı etkenler veya tedavi için kullanılan faydalı ilaçlar da sperm üretimini en erken 12 ay
sonra etkileyeceğinden kesin sonuca varılmadan önce 1 ay ara ile en az 2 kez meni incelemesi yapılmalıdır.
Semen incelenmesinde herhangi bozukluk olursa, bir ay ara ile test tekrarlanmalıdır. İkinci testte de anormal ise
diğer tetkikler gereklidir.
Normal Spermiogram Değerleri Nelerdir ?
WHO (Dünya Sağlık Örgütü) kriterlerine göre normal meni değerleri;
Hacim: 2 6.0 ml
pH: 7.2 8.0
Konsantrasyon: >20.000.000 milyon/ml
Total sperm sayısı: >40.000.000/ejakülat
Lökosit: < 1 milyon/ml
Motilite: Ejakulasyonu takiben 60 dakika içerisinde, %50 veya daha fazlasının ileri progresyon göstermesi (a + b
kategorisinde); veya %25 yada daha fazlasının hızlı (a kategorisinde) progresyon göstermesi.
Morfoloji: %30 veya üzerinde normal form.
%14 ve üzeri normal yapıda (Kruger kriterlerine göre).
Vitalite (canlılık) : %75 veya üzerinde canlı sperm.
İleri tetkikler (rutin spermiogramlarda bakılmaz);
Alfa glukozidaz: > 20 mU/ejakulat
çinko : > 2.4 micmol/ejakulat
Sitrik asit : > 52 micmol/ejakulat
Asit fosfataz : > 200 U/ejakulat
Früktoz: > 13 micmol/ejakulat.
Immunobead test: Partikül yapışmış sperm oranının < %20 olması.
MAR testi: Partikül yapışmış sperm oranının < %10 olması.
Semeni inceleyen kişinin deneyimsizliği testin doğruluğunu direkt olarak etkilediğinden, sperm analizi uzman
ellerde ve titizlikle yaptırılmalıdır.
Volüm (Miktar): Normalde 26 ml olmalıdır.Meninin az olması meni kanallarındaki bir tıkanıklığa işaret ediyor
olabilir. Ejakulatın volümü dereceli, konik tabanlı silindir tüplerde veya geniş bir dereceli pipete çekilerek de tayin
edilmelidir. Pipet cam olmalıdır, plastik tüp ve pipetler hareketlere zarar verebilir.
30.07.2016 Sperm嚁܀ogram Test嚁܀ & Sperm嚁܀ogram Normal Değerler嚁܀ Dr.Kemal ASLAN
http://www.tavs嚁܀yeed嚁܀yorum.com/makale_8716.htm 3/5
Likefaksiyon (Sıvılaşma süresi) :Normal bir meni oda ısısında 60 dakika içerisinde likefiye olmalıdır. Likefiye
olmayan spermlerin incelenmesini kolaylaştırmak amacıyla içerisine bromelin 1g/l, plasmin 0.350.50 U/ml veya
kimotripsin 150 USP/ml katılabilir. Ancak bu maddelerin sperm fonksiyonları üzerine olumsuz etkide bulunma
ihtimalleri vardır.
Görünüm ve Renk: Meni normalde homojen, griopelasan görünümdedir. Opasifikasyonun azalması sperm
konsantrasyonunun düşük olduğunun işaretidir. Uzun süreli cinsel perhizlerde sarı görünüm olabilir, kahverengikırmızı
örnekler ise eritrosit yani kan bulunduğunun göstergesidir. Uzun süreli antibiyotik kullanımı sonrası renksiz
görülebilir.
Koku: Semen prostat bezinin salgıladığı sperminin oksidasyonundan dolayı "at kestanesi çiçeği" gibi kokar.
Viskozite (Kıvam) : MeniLikefiye olduktan sonra bir pipete çekilip veya cam çubukla kaldırılıp damlaması
beklenir. Normalde damla damla gelir. > 2cm uzunluğunda lastikvari uzaması visközitenin arttığını gösterir ki bu
durum sperm motilite ve konsantrasyon sonuçlarını olumsuz etkileyebilir. Prostatit, vezikülit gibi kronik
enfeksiyonlarda viskozite artmış olabilir. Antisperm antikor testi istemek faydalı olur.
pH: pH tayini ejakulat alındıktan en fazla 1 saat içerisinde yapılmalıdır. Normali 7.2 8.0 dir. 7.0'ın altındaki
değerler vaz agenezi veya seminal vezikül agenezini, ejakulatör kanal obstrüksiyonları gibi meni sıvısını oluşturan
yapılarda tıkanıklıkları, veziküla seminalisin kronik enfeksiyonlarını ve idrarın semene karıştığı durumları, artmış
pH enfeksiyonları veya ölçümün geç yapıldığını düşündürür.
Mikroskopik muayene
Burada önce sperm motilitesi, daha sonra sayı ve morfolojisi incelenir. Ayrıca lökosit veya yuvarlak hücre varlığı
da araştırılır. Normalde yuvarlak hücre sayısı 5 milyondan, lökosit sayısı 1 milyondan az olmalıdır.
Ejakulatta sperm dışında uretradan gelen poligonal epitel hücreleri, spermatogenetik germ hücreleri ve lökositler
de bulunabilir. Bunların hepsine genel olarak " round” veya “yuvarlak hücre" denir.
Lökospermi durumunda genital sisteme ait bir enfeksiyon söz konusu olabilir. Lökositospermi aynı zamanda
oksidatif stres nedeniyle ve/veya sitotoksik sitokinleri ortama vererek meni volümünde azalma, sperm
hareketlerinde ve fonksiyonlarında bozulmalara yol açabilir.
Semendeki lökositleri saymak için değişik teknikler mevcuttur. ELISA ile elastaz konsantrasyonunun tayini
yapılabilir veya hücre içi peroksidaz ve lökosite spesifik antijen tayinleri kullanılabilir. Burada önemli olan
lökositlerin direkt mikroskobi ile sayımının onları spermatid, spermatosit ve spermatogoniumlar ile karıştırmaya
neden olabileceği sorunudur.
Sperm sayısı düşük veya sıfır olan olgularda sıvılaşmış meni önce 600 x g'de 10 dakika santrifüj edilerek, fazla
seminal plazma atılır, geri kalan sabit volümde semen iyice karıştırılarak tekrar incelenir. Sonuç hesaplanırken,
atılan seminal plazma volümü de dikkate alınmalıdır. Sperm motilite ve morfolojisi de santrifüj sonrası örnekte
tekrar bakılmalıdır. Sperm yokluğunda santrifüj edilmeden tekrar bakılmadan azospermi tanısı konmamalıdır.
Motilite tayini
Her bir spermin motilitesi 4 derece üzerinden değerlendirilir:
a. ilerihızlı
b. ileriyavaş
c. yerinde hareketli
d. hareketsiz (hareketsiz olan spermlerin ölü mü yoksa canlı olduğu halde hareket mi edemediğini direk sayımla
anlayabilmek mümkün değildir. Bunun için HOS testi, eozin boyama testi gibi çeşitli testler kullanılarak hareketsiz
spermin durumu belirlenir).
İdeali makler kamarasında 100 sperm sayılır. Her bir spermatozoa hangi kategoriye göre hareket ediyorsa
kaydedilir. Her kategori için ortalama yüzde değerleri hesaplanır.
Aglütinasyon
Aglütinasyon motil spermlerin birbirleriyle değişik yerlerinden yapışmaları demektir. Bu durum immünolojik nedenli
bir infertilite olabileceğine işarettir ve ek testlere gerek kalabilir. Aglütinasyonun yaygınlığı önemli olduğu için,
grade 1’den 4’e kadar derecelendirilerek raporda belirtilmelidir.
Sperm sayısı tayini
Sperm sayımını 2 metodla yapmak mümkündür: Neubauer hemositometresi ve Makler kamarası. Neaubauer kan
sayma lamı üzerine sperm sulandırıldıktan sonra konularak sayım yapılır. Makler'de ise sulandırmaya gerek
yoktur. Makler metodunda bu amaç için özel olarak dizayn edilmiş bir sayım kamarası kullanılır. Makler
kamarasında 10 karedeki spermler milyon cinsinden sperm sayısını verir. En az 100 kare sayılıp ortalaması
alınmalıdır.
Sperm analizi sonrasında yukarıdaki değerlerin bulunması gebeliğin oluşacağını kesin olarak göstermez. Örneğin;
sperm konsantrasyonu 10 milyon/ml olan erkeklerin eşlerinde gebelik gerçekleşebilirken, sperm konsantrasyonu
60 milyon/ml olan erkeklerin eşleri gebe kalamayabilir.
30.07.2016 Sperm嚁܀ogram Test嚁܀ & Sperm嚁܀ogram Normal Değerler嚁܀ Dr.Kemal ASLAN
http://www.tavs嚁܀yeed嚁܀yorum.com/makale_8716.htm 4/5
Spermiogram ile ilgili önemli terimler
Azospermi:Semende hiç sperm olmaması demektir.
Oligospermi: Sperm sayısının azlığıdır.
Astenospermi: Hareketlilik oranında azalmadır.
Teratospermi: Şekil (yapı, morfoloji) bozukluğudur.
Spermlerle ilgili problemler kombine şekilde de olabilir. Örneğin; AstenoTerato spermi, OligoAstenoTerato spermi
gibi. Hatta yaptığım yüzlerce spermiogram deneyimime göre rahatça söyleyebilirm ki çoğu hastada kombine
problemler mevcut olmaktadır.
Kruger Metodu Nedir ?
Sperm değerlendirmesinde bir kaç farklı kriter vardır. "Kruger kriterleri" özellikle spermdeki şekil bozukluklarını göz
önüne alan mikroskobik bir değerlendirme metodudur. WHO yani dünya sağlık örgütü şekil değerlendirmelerini
daha ılımlı kriterlerle belirlemiştir. Oysa kruger tarafından belirlenen kriterlerde spermlerin şekillerinin argo
tarifle filinta gibi olması istenir.
Özel bir boyama sonrası sperm şekil (morfoloji) özellikleri incelenerek sperm örneğinin fertilite (doğurganlık)
kapasitesi belirlenir.
Makale Yazarının Sayfasına Dönün
Makale Yazarına Eposta Gönderin
Spermiogram Testi & Spermiogram Normal Değerleri ile İlgili Kavramlar
.jpg)
